---
title: "Research: co o stablecoinach mówią badania, a czego nie zbadano"
author: Mariusz Szyma
date: 2026-09-08
lang: pl
canonical: https://szyma.co/blog/stablecoins/research/
series: "Stablecoins: Past, Present and Future"
series_part: 8/9
series_url: https://szyma.co/blog/stablecoins/
data_as_of: 4–5 IX 2026
---

# Research: co o stablecoinach mówią badania, a czego nie zbadano

OpenAlex indeksuje 1710 prac naukowych z lat 2023-2026, które mają słowo „stablecoin" w tytule lub abstrakcie (OpenAlex API, odczyt 05.09.2026, z 4966 rekordów pobranych przed filtrowaniem). Roczna liczba prac poszła 213 → 190 → 440 → 867, z zastrzeżeniem, że 2026 to dane za 8 miesięcy i 5 dni, nie za pełny rok (OpenAlex API, 05.09.2026). Z tych 867 prac 553 to preprinty i depozyty w repozytoriach bez recenzji naukowej, ale z tego samego zbioru 238 to zautomatyzowane depozyty danych, nie teksty analityczne, i wszystkie mają zero cytowań (obliczenia własne na bazie OpenAlex API, 05.09.2026). Teza tego artykułu: literatura o stablecoinach rośnie tam, gdzie dane są publiczne i policzalne z gotowych szeregów cenowych, na przykład korelacje, wydarzenia rynkowe, regulacja, a nie tam, gdzie faktycznie decyduje się o ryzyku: konstrukcja rezerw, pętla redemption i kto trzyma klucze administracyjne kontraktu. **Teza:**

## Publikacje rosną czterokrotnie od 2023 roku, ale połowa przyrostu 2026 to nie badania

Cztery lata, cztery różne tempa. 2023 na 2024 to spadek o 10,8% (213 → 190 prac), zgodny z ogólnym schłodzeniem rynku po Terra/UST i FTX. 2024 na 2025 to skok o 131,6% (190 → 440), równoległy do debaty nad GENIUS Act w USA i MiCA w UE. 2025 na 2026 (dane częściowe) pokazują 867 prac już teraz, wzrost nominalny 97,0% względem całego 2025 roku, mimo że rok się jeszcze nie zakończył (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Przy tempie z pierwszych ośmiu miesięcy (67,9% roku) prosta projekcja roczna daje około 1276 prac za cały 2026 rok. To jest ekstrapolacja, nie prognoza z modelu, i należy ją traktować z tą rezerwą.

Rozkład wg typu publikacji pokazuje, skąd się ten przyrost bierze.

| Rok | Łącznie prac | Czasopismo recenzowane | Preprint / repozytorium | Working paper instytucji | Inne (konferencje, książki) | Bez wskazanego źródła |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | 213 | 92 | 52 | 5 | 23 | 41 |
| 2024 | 190 | 96 | 50 | 2 | 24 | 18 |
| 2025 | 440 | 206 | 137 | 8 | 55 | 34 |
| 2026 (do 05.09) | 867 | 171 | 553 | 14 | 68 | 61 |

*Źródło: obliczenia własne, OpenAlex API, odczyt 05.09.2026.*

Liczba prac w czasopismach recenzowanych spadła nominalnie z 206 (2025) do 171 (2026, dane za 8 miesięcy). Recenzja trwa miesiące, więc część prac z 2026 roku, które ostatecznie przejdą peer review, jeszcze się w tej kolumnie nie pojawiła. Kategoria „preprint / repozytorium" narosła z 137 do 553 prac, czyli odpowiada za 97,4% całego przyrostu liczbowego między 2025 a 2026 rokiem. Praktycznie cały nominalny wzrost siedzi w tej jednej kolumnie (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Rozbita na konkretne kanały, ta kategoria to głównie trzy adresy: SSRN Electronic Journal (328 prac w całym zbiorze 2023-2026), Zenodo (303 prace) i arXiv (61 prac), a dalej Mendeley Data (39) i Figshare (25) (OpenAlex API, 05.09.2026). SSRN to legalna, ustabilizowana platforma working paperów ekonomicznych. Wiele z tych prac trafi później do czasopism. Zenodo to coś innego: ogólne repozytorium danych bez żadnej recenzji, obsługiwane przez CERN, gdzie zdeponować można wszystko od kodu po arkusz kalkulacyjny.

Sprawdziłem, co konkretnie ląduje na Zenodo pod hasłem „stablecoin", i to prowadzi do sekcji o problemie jakości niżej, bo część tego przyrostu to nie badania, tylko automatyczne zrzuty danych.

## Banki centralne i akademia zadają różne pytania niż warstwa preprintowa

W zbiorze 1710 prac 67 mają autorstwo lub wydawcę powiązany z bankiem centralnym lub dużą instytucją makroekonomiczną: BIS, EBC, System Rezerwy Federalnej (łącznie z oddziałami regionalnymi), NBER, IMF (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). To 3,9% całego korpusu, ale rozkład w czasie jest inny niż reszty rynku: 9 prac w 2023, 8 w 2024, 22 w 2025, 28 w 2026 do września, rosną razem z całym rynkiem, ale bez skoku napędzanego automatycznymi depozytami, jaki widać w preprintach.

| Instytucja | Liczba prac 2023-2026 | Typowe pytanie badawcze |
|---|---|---|
| System Rezerwy Federalnej (Board + 12 banków regionalnych, autorstwo lub wydawca) | 27 | Ubezpieczenie depozytów, run na fundusze rynku pieniężnego, narrow banking |
| European Central Bank (autorstwo) | 14 | Transmisja polityki monetarnej, fungibilność pieniądza banku centralnego |
| National Bureau of Economic Research (wydawca) | 10 | Transmisja polityki monetarnej, substytucja depozytów bankowych |
| IMF Working Paper (wydawca) | 10 | Stabilność makrofinansowa, spillover do rynków FX |
| Bank for International Settlements (autorstwo) | 9 | Ceny bezpiecznych aktywów, run i arbitraż na rynku wtórnym |

*Źródło: obliczenia własne na podstawie pola instytucji i wydawcy w OpenAlex, odczyt 05.09.2026. Kategorie się częściowo pokrywają. Część prac ma współautorstwo dwóch instytucji, więc suma wierszy przekracza 67.*

Rezerwa Federalna jest tu wyjątkiem, który wart jest osobnego zdania. Sześć z jej 27 prac to seria FEDS Notes, krótkie noty badawcze, które Fed publikuje sam, bez zewnętrznej recenzji, ale pod pełną nazwą instytucji i z konkretnym autorem (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Kolejne cztery to Staff Reports Fedu Nowego Jorku. To osobna kategoria wiarygodności: nie peer review, ale też nie anonimowy Zenodo. Instytucja z reputacją do stracenia podpisuje się pod tekstem swoim nazwiskiem.

Prace NBER pytają o rzeczy makroekonomiczne z realnym adresatem politycznym: *Anatomy of a Run: The Terra Luna Crash* (NBER, 2023, DOI: 10.3386/w31160) rekonstruuje mechanikę runu z danych on-chain Anchor Protocol, a *What Drives Money Competition: Comparative Advantage in Payments versus Reserves* (NBER, 2026, DOI: 10.3386/w34865) pyta, czy stablecoiny konkurują z dolarem jako środek płatniczy czy jako aktywo rezerwowe. To rozróżnienie ma bezpośrednie znaczenie dla tego, jak Fed powinien czytać wzrost podaży USDT i USDC. Prace EBC i Banque de France chodzą wokół jednego pytania z kilku kątów: *Stablecoins and the Financing of the Real Economy* (SSRN, 2023, DOI: 10.2139/ssrn.4359660), *DeFi-ying the Fed? Monetary Policy Transmission to Stablecoin Rates* (SSRN, 2023, DOI: 10.2139/ssrn.4673325) i *Stablecoins and monetary policy transmission* (SSRN, 2026, DOI: 10.2139/ssrn.6340362) sprawdzają, czy stopy stablecoinowe reagują na decyzje Fed czy EBC, i co to znaczy dla siły transmisji polityki monetarnej w gospodarce, która częściowo ucieka do dolara on-chain.

Warstwa akademicka (czasopisma recenzowane spoza banków centralnych, 565 prac w całym zbiorze) pyta inaczej: głównie o ceny. Ten kontrast, makroekonomia instytucjonalna kontra ekonometria cenowa, wraca w każdej sekcji tego artykułu.

## Terra, SVB i korelacje cenowe są zbadane dobrze, bo dane były publiczne od razu

Trzy epizody depegowe wygenerowały własne mikro-literatury, bo dane wejściowe (ceny giełdowe, transakcje on-chain, timeline wydarzeń) były dostępne publicznie w minutach po zdarzeniu.

Terra/UST (maj 2022) ma 27 prac ze słowem „Terra", „Luna" lub „UST" w tytule (OpenAlex API, 05.09.2026). Najbardziej cytowana to *Anatomy of a Run: The Terra Luna Crash* (NBER, 2023, DOI: 10.3386/w31160, 43 cytowania). Rekonstruuje sekwencję wyprzedaży z danych transakcyjnych Anchor Protocol i Curve. Obok niej *On Using Twitter to Understand the Stablecoin Terra Collapse* (2023, DOI: 10.1145/3582515.3609513) analizuje panikę z warstwy narracyjnej, a *A Token Economics Explanation for the De-Pegging of the Algorithmic Stablecoin* (2023, DOI: 10.5195/ledger.2023.283) rozkłada sam mechanizm arbitrażu Terra/Luna na czynniki pierwsze.

SVB/USDC (marzec 2023) ma mniej prac, 7 w tytule (OpenAlex API, 05.09.2026), ale najwyżej cytowaną pracę w całym zbiorze: *Silicon Valley Bank bankruptcy and Stablecoins stability* (International Review of Financial Analysis, 2023, DOI: 10.1016/j.irfa.2023.103001, 61 cytowań). To ciekawy przypadek naukowej duplikacji: ten sam tytuł istnieje też jako wersja SSRN (10.2139/ssrn.4437015, 12 cytowań) i jeszcze jedna wersja SSRN (10.2139/ssrn.4488220, 3 cytowania). To trzy zapisy tej samej pracy badawczej na różnych etapach recenzji, licząc się w OpenAlex jako trzy odrębne rekordy.

Współzależności cenowe między stablecoinami, Bitcoinem i CBDC mają 13 prac w tytule (OpenAlex API, 05.09.2026), głównie metody z ekonometrii finansowej: wavelet coherence, dynamic conditional correlation, connectedness networks. *Asymmetric dynamic correlations and portfolio management between Bitcoin and stablecoins* (Applied Economics, 2024, DOI: 10.1080/00036846.2024.2408034) i *Connectedness between central bank digital currency index, financial stability and digital assets* (Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 2024, DOI: 10.1016/j.intfin.2024.101981, 35 cytowań) to typowe przykłady: solidna ekonometria, dane giełdowe łatwo dostępne przez API, publikacja w 12-18 miesięcy.

DeFi ma najwięcej prac ze wszystkich kategorii tematycznych: 243 z 1710 (14,2%), licząc dosłowne wystąpienie „DeFi" lub „decentralized finance" w tytule (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). *A systematic review of decentralized finance protocols* (International Journal of Intelligent Networks, 2023, DOI: 10.1016/j.ijin.2023.07.002, 65 cytowań) jest najczęściej cytowaną pracą w tej kategorii, a *Decentralization illusion in Decentralized Finance: Evidence from tokenized voting in MakerDAO polls* (Journal of Financial Stability, 2024, DOI: 10.1016/j.jfs.2024.101286, 36 cytowań) pokazuje, że nawet governance DAO da się zmierzyć, bo głosowania MakerDAO są on-chain i publiczne.

Wspólny mianownik tych czterech obszarów: dane wejściowe istniały od pierwszego dnia zdarzenia, w formacie gotowym do regresji. Sekcja niżej pokazuje, co się dzieje, kiedy dane wejściowe nie są publiczne.

![13 epizodów depegowych wg głębokości i czasu powrotu do parytetu — różnicę robi to, czy pętla redemption pozostała otwarta, nie sama głębokość spadku](https://szyma.co/blog/img/fig-depegi.38493e97.webp)

Ten wykres pokazuje właśnie tę zmienną, której literatura nie mierzy. USDT i USDC wracały do parytetu w ciągu godzin do dni, mimo spadków rzędu 4-13%, bo kanał redemption pozostawał operacyjny. deUSD i xUSD nie wróciły wcale, mimo że nominalnie miały zabezpieczenie, bo kanał redemption się zamknął. Różnica między tymi dwoma grupami to dokładnie ten mechanizm, który ma sześć prac naukowych w całym zbiorze OpenAlex, wszystkie bez recenzji.

## Ekonomia dystrybucji, pętla redemption i ryzyko admin key nie mają prawie żadnej literatury

Rozkład tematów w tytułach 1710 prac pokazuje wyraźną nierównowagę.

| Temat | Liczba prac | Udział |
|---|---|---|
| DeFi | 243 | 14,2% |
| Regulacja / prawo / compliance | 242 | 14,2% |
| CBDC | 138 | 8,1% |
| Płatności / remittance / cross-border | 128 | 7,5% |
| Peg / de-peg (dosłowne wystąpienie) | 63 | 3,7% |
| Rezerwy / collateral / backing | 43 | 2,5% |
| Run / bank run (dosłowne wystąpienie) | 31 | 1,8% |

*Źródło: obliczenia własne, dopasowanie słów kluczowych w tytule, OpenAlex API, odczyt 05.09.2026. Metodologia jest przybliżona: inne granice wyrażenia regularnego przesuwają udziały o 1-2 punkty procentowe w obie strony, np. szersze dopasowanie „stability" i „volatility" podnosi kategorię peg do ok. 9%, licząc też prace o zmienności cen, nie tylko o samym depegu.*

Trzy tematy, które w bazie wiedzy tej serii wychodzą jako decydujące dla realnego ryzyka, mają w tym zbiorze niemal zerową reprezentację. Redemption (mechanizm, który moduł 06 tej serii identyfikuje jako właściwy powód, dla którego peg trzyma albo nie trzyma) ma 6 prac ze słowem „redemption" w tytule, i wszystkie sześć powstały w latach 2025-2026, z zerowymi cytowaniami każda (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Admin key, multisig i ryzyko operacyjne kontroli nad kontraktem (temat, który moduł 07 tej serii nazywa systematycznie niedocenianym, bo niewidocznym w UX) nie ma ani jednej pracy ze słowem „admin key", „multisig" lub „custody risk" w tytule w całym zbiorze 1710 prac (OpenAlex API, 05.09.2026). Ekonomia dystrybucji (kto płaci komu za miejsce na ekranie giełdy, za integrację z portfelem, za listing jako collateral) ma 3 prace dotykające tematu przez słowo „seigniorage", i żadna nie analizuje bezpośrednio mechaniki dystrybucyjnej, którą moduł 10 tej serii opisuje jako oś władzy na rynku stablecoinów w 2026 roku. Porównania z lokalnymi kanałami płatniczymi typu M-Pesa nie znalazłem żadnego: zero prac.

To nie jest przypadek tematyczny. Redemption, admin key i dystrybucja mają jedną wspólną cechę: dane, które by je opisały, nie są publiczne. Issuer nie publikuje dziennego wolumenu redemptions per kanał, nie publikuje, kto trzyma klucze multisiga poza ogólną liczbą sygnatariuszy, i nie publikuje umów z giełdami o promocjach za listing. Badacz akademicki bez dostępu do compliance danych issuera nie ma czym to zmierzyć. Może tylko cytować to, co issuer sam ujawni w komunikacie prasowym, co nie jest materiałem do regresji.

## Warstwa nierecenzowana rośnie szybciej niż liczba prac, i część przyrostu to nie badania

![Liczba prac o stablecoinach 2023-2026 wg kanału publikacji — udział preprintów i repozytoriów bez recenzji skoczył z 24% do 64%](https://szyma.co/blog/img/fig-research.84258784.webp)

Udział prac bez recenzji naukowej (preprint + repozytorium) poszedł 24,4% (2023) → 26,3% (2024) → 31,1% (2025) → 63,8% (2026, dane częściowe) (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). To jest zmiana jakościowa opisana w zadaniu tego artykułu, ale rozłożenie liczby 553 na komponenty pokazuje, że część tej zmiany to artefakt, nie trend badawczy.

Sprawdziłem typ każdego rekordu w kategorii „preprint / repozytorium" za 2026 rok. Z 553 prac 231 to typ „dataset" w OpenAlex (nie tekst analityczny, tylko zdeponowany zbiór danych), a tylko 223 to faktyczny typ „preprint", czyli working paper czekający na recenzję (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Wszystkie 238 rekordów typu „dataset" w całym zbiorze 1710 prac pochodzą wyłącznie z 2026 roku (żadnego w 2023, 2024 czy 2025) i wszystkie mają zero cytowań (OpenAlex API, 05.09.2026). Z tych 238, aż 183 to jedna zautomatyzowana seria: „Stablecoin DeFi Hourly Dataset", zdeponowana na Zenodo pod afiliacją University of Kaiserslautern, z osobnym wpisem OpenAlex dla praktycznie każdej godzinowej migawki danych DeFi od marca do września 2026 (OpenAlex API, 05.09.2026). Kolejne 28 rekordów to pojedyncze wykresy: „Figure 5. Legal Tender Spending vs. Crypto Payment", „Figure 8. Stablecoin Issuer Dependencies", zdeponowane osobno na Mendeley Data, każdy z własnym DOI, część zduplikowana w dwóch wersjach (OpenAlex API, 05.09.2026).

Po wyłączeniu wszystkich 238 rekordów typu „dataset" (nie tylko serii godzinowej, całej kategorii), skorygowana liczba prac za 2026 rok spada z 867 do 629, a wzrost względem 440 prac z 2025 roku spada z nominalnych 97,0% do 43,0% (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Skorygowany udział prawdziwych preprintów w tej oczyszczonej próbie to 223 z 629, czyli 35,5%, blisko poziomu z 2025 roku (31,1%), nie skoku do 64%, jaki sugeruje surowa liczba. Osobna, mniejsza skaza: liczba unikalnych tytułów w 2026 to 729 z 867 wierszy: 138 rekordów to duplikaty tego samego tytułu pod różnym DOI, wyższy wskaźnik duplikacji niż w 2025 roku, gdzie 412 z 440 tytułów było unikalnych (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026).

Sygnał jakości daje się jednak wyłowić po cytowaniach, mimo że nowe prace naturalnie mają ich mało. W próbie 40 najczęściej cytowanych prac z całego zbioru 33 z 40 (82,5%) to prace z czasopism recenzowanych, mimo że czasopisma recenzowane stanowią tylko 33,0% całego korpusu (565 z 1710) (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026). Średnia liczba cytowań pracy z czasopisma recenzowanego to 4,18, a z preprintu/repozytorium 0,41 (obliczenia własne, OpenAlex API, 05.09.2026, licząc cały zbiór łącznie, co siłą rzeczy faworyzuje starsze prace o dłuższym czasie na akumulację cytowań).

Praktyczna reguła do odsiania czegoś wartego czasu od zautomatyzowanego szumu: sprawdź (1) czy praca ma choć jednego autora afiliowanego przy uniwersytecie lub instytucji, nie tylko numer DOI z Zenodo bez opisu metodologii; (2) czy tytuł opisuje pytanie badawcze, nie tytuł pojedynczego wykresu albo zrzutu danych; (3) czy praca ma DOI starszy niż kilka tygodni i choć jedno cytowanie, albo pochodzi z rozpoznawalnego wydawcy (SSRN pod afiliacją uczelni, NBER, IMF, czasopismo z ISSN). Sam brak recenzji nie dyskwalifikuje pracy: SSRN i arXiv to legalne kanały wczesnej publikacji w ekonomii, z których wiele trafia później do czasopism. Dyskwalifikuje brak jakiejkolwiek metodologii do sprawdzenia.

## Piętnaście prac, które faktycznie warto przeczytać

Kuracja poniżej to lista pogrupowana tematycznie, nie ranking cytowań: każda pozycja ma jeden konkretny powód, dla którego się nadaje.

**Epizody depegowe.**

| Praca | Rok | DOI |
|---|---|---|
| *Anatomy of a Run: The Terra Luna Crash* (NBER) | 2023 | 10.3386/w31160 |
| *Silicon Valley Bank bankruptcy and Stablecoins stability* (IRFA) | 2023 | 10.1016/j.irfa.2023.103001 |
| *On Using Twitter to Understand the Stablecoin Terra Collapse* | 2023 | 10.1145/3582515.3609513 |

Pierwsza rekonstruuje mechanikę runu Terra/UST z danych transakcyjnych, nie z narracji medialnej. Druga jest najczęściej cytowaną pracą w całym zbiorze i pierwszym akademickim rozliczeniem epizodu SVB/USDC. Trzecia pokazuje, jak panika na rynku wtórnym rozprzestrzeniała się przez sieć społeczną, zanim dotarła do ceny.

**Redemption i mechanika runu, najmłodsza i najsłabiej ucytowana grupa, ale trafiająca w konkretny problem.**

| Praca | Rok | DOI |
|---|---|---|
| *From Par to Pressure: Liquidity, Redemptions, and Fire Sales with a Systemic Stablecoin* (IMF, SSRN) | 2025 | 10.2139/ssrn.5734369 |
| *Narrow stablecoins: Redemption, runs, and risk* | 2026 | 10.1016/j.qref.2026.102143 |
| *Public Information and Stablecoin Runs* (BIS, SSRN) | 2023 | 10.2139/ssrn.4554248 |

Ta trójka to praktycznie cała literatura, która bierze redemption loop jako zmienną, nie jako założenie w tle. Dwie pierwsze mają zero cytowań na 05.09.2026, co nie znaczy „słabe", znaczy „za nowe, żeby cytowania to pokazały". Trzecia, praca BIS z 2023 roku, ma już 12 cytowań, dłuższy czas na akumulację, ale wciąż niszowy temat na tle 43 cytowań przy pracy o Terra/UST z tego samego rocznika.

**DeFi i governance.**

| Praca | Rok | DOI |
|---|---|---|
| *A systematic review of decentralized finance protocols* | 2023 | 10.1016/j.ijin.2023.07.002 |
| *Decentralization illusion in Decentralized Finance: Evidence from tokenized voting in MakerDAO polls* | 2024 | 10.1016/j.jfs.2024.101286 |

Druga jest rzadkim przykładem pracy, która mierzy governance DAO liczbami z on-chain głosowań, nie deklaracjami dokumentacji.

**Makroekonomia i polityka monetarna, głównie z banków centralnych.**

| Praca | Rok | DOI |
|---|---|---|
| *Stablecoins: A Revolutionary Payment Technology with Financial Risks* (NBER) | 2025 | 10.3386/w34475 |
| *DeFi-ying the Fed? Monetary Policy Transmission to Stablecoin Rates* (Banque de France/EBC, SSRN) | 2023 | 10.2139/ssrn.4673325 |
| *Making Stablecoins Stable* (IMF Working Paper) | 2026 | 10.5089/9798229044349.001 |
| *Connectedness between central bank digital currency index, financial stability and digital assets* | 2024 | 10.1016/j.intfin.2024.101981 |

**Meta-przeglądy, punkt startowy, nie ostatnie słowo.**

| Praca | Rok | DOI |
|---|---|---|
| *A Systematic Literature Review of Empirical Research on Stablecoins* | 2023 | 10.3390/fintech2010003 |
| *10 years of stablecoins: Their impact, what we know, and future research directions* | 2024 | 10.1016/j.econlet.2024.111939 |
| *What drives the popularity of stablecoins? Measuring the frequency dynamics of connectedness between volatile and stable cryptocurrencies* | 2023 | 10.1016/j.techfore.2023.122318 |

Druga z tej trójki wprost nazywa własny research agenda. To dobry punkt, od którego zaczynać, jeśli ktoś chce zobaczyć, jak akademia sama diagnozuje swoje braki (choć bez wglądu w mechanikę redemption, o której wyżej).

## OpenAlex nie widzi większości tego, co faktycznie napędza rynek

Zbiór 1710 prac ma twardą granicę: to, co nie ma DOI albo nie trafia do żadnej z baz, które OpenAlex indeksuje, tu nie istnieje. Trzy kategorie danych, które faktycznie kształtują decyzje na rynku stablecoinów, leżą w większości poza tą granicą.

Raporty banków centralnych spoza formatu working paper (przemówienia, biuletyny, rozdziały raportu rocznego BIS) czasem trafiają do OpenAlex jako osobne rekordy, częściej nie. Przemówienie Pabla Hernándeza de Cosa *Stablecoins: framing the debate* (BIS, 20.04.2026) albo rozdział III *BIS Annual Economic Report 2026* poświęcony stablecoinom (23.06.2026), oba cytowane w innych artykułach tej serii, nie mają formy DOI-owanej pracy naukowej i nie wchodzą do korpusu OpenAlex analizowanego tutaj.

Raporty branżowe (Messari, Galaxy Research, Artemis Analytics, CoinDesk Data) publikują najbardziej aktualne liczby o podaży, wolumenie i przepływach on-chain, ale jako raporty komercyjne, nie prace naukowe z DOI. Mają wartość informacyjną wysoką i wartość metodologiczną zmienną: część to marketing materiał firmy, która sama jest uczestnikiem rynku (konflikt interesu do oznaczenia przy każdym użyciu). Dane on-chain w czystej formie (DefiLlama, Dune Analytics, Token Terminal) to jeszcze inna warstwa: surowe liczby bez interpretacji, z których każdy może zrobić własną analizę, ale które sam fakt istnienia w publicznym dashboardzie nie czyni „badaniem" w sensie naukowym.

Dla kogoś, kto chce zrozumieć realny stan rynku stablecoinów, a nie tylko stan literatury o nim, żadna z tych trzech warstw nie jest opcjonalna. Żadna też nie jest w tym artykule zmierzona liczbowo, bo nie ma jak.

## Teza: Luki wyglądają tak, bo badacz mierzy to, do czego ma dane, nie to, co jest ważne

Akademicki ekonomista finansowy, który chce opublikować w recenzowanym czasopiśmie w rozsądnym czasie, sięga po dane, które są publiczne, ustandaryzowane i dostępne przez API: ceny giełdowe, transakcje on-chain, głosowania DAO. Redemption loop, klucze administracyjne kontraktu i umowy dystrybucyjne z giełdami nie są publiczne w tym sensie. Issuer nie ma obowiązku prawnego publikować dziennego wolumenu redemptions per kanał ani struktury multisiga poza liczbą sygnatariuszy, a nawet gdy publikuje (Tether robi to sporadycznie przez komunikaty PR), dane nie mają formatu nadającego się do regresji panelowej. To racjonalna reakcja na strukturę zachęt w akademii, gdzie czas do publikacji i dostępność danych ważą tyle, co sama ważność pytania, a nie lenistwo badaczy.

Efekt: literatura akumuluje się wokół tego, co się dało zmierzyć od razu po Terra/UST i SVB, bo te dwa epizody wygenerowały bezprecedensowo bogate ślady on-chain w czasie rzeczywistym. Epizody z 2025 i 2026 roku (deUSD, xUSD, USDe na Binance) są głębsze i bardziej pouczające o mechanice redemption niż Terra, ale mają dopiero pierwsze prace, bez cytowań, bo czasu na akumulację jeszcze nie było. Za dwa-trzy lata literatura o tych epizodach dogoni to, czego dziś nie widać. Redemption jako temat strukturalny, nie epizodyczny, nie dogoni sam, bo dane, których wymaga, wciąż nie są publiczne, i nic w strukturze rynku nie sugeruje, że issuerzy zaczną je publikować z własnej inicjatywy.

## Konsekwencja: liczba prac o stablecoinach nie mierzy tego, ile wiadomo o ryzyku stablecoinów

Ktoś, kto w 2026 roku szuka w literaturze naukowej odpowiedzi na pytanie „czy dany stablecoin przetrwa run", trafi na dziesiątki prac o Terra i SVB, kilkanaście o korelacjach cenowych, i sześć (wszystkie bez recenzji, wszystkie z 2025-2026 roku) o samym mechanizmie redemption, który zadecydował, czy peg wrócił. Wzrost liczby publikacji, sam z siebie, nie jest sygnałem, że rynek jest lepiej rozumiany. Jest sygnałem, że więcej osób ma dostęp do tych samych publicznych szeregów cenowych i tych samych narzędzi ekonometrycznych. Kto potrzebuje odpowiedzi na pytanie o redemption, admin key albo ekonomię dystrybucji, nie znajdzie ich czekając na kolejny wzrost liczby prac na SSRN. Znajdzie je, jeśli w ogóle, w dokumentacji issuera, w raporcie BIS, albo nie znajdzie wcale.

## Luki

Czego nie udało się ustalić z tego zbioru danych, i gdzie prawdopodobnie szukać dalej:

- Klasyfikacja tematyczna jest oparta na słowach w tytule, nie na treści pełnego tekstu. Praca, która bada redemption w środku artykułu, ale nazywa się w tytule ogólnie „Stablecoin Stability", nie trafiła do liczby 6. Rzeczywista liczba prac dotykających redemption może być wyższa. Do zweryfikowania przez przeszukanie abstraktów i pełnych tekstów, nie tylko tytułów.
- Nie zweryfikowałem indywidualnie każdej z 67 prac przypisanych do banków centralnych pod kątem tego, czy autor faktycznie pisał z pozycji instytucjonalnej, czy tylko ma afiliację historyczną (np. były pracownik BIS piszący już z uniwersytetu). Kategoria „autorstwo instytucjonalne" w OpenAlex łapie afiliację z metadanych, nie rolę autora w danym tekście.
- Automatyzowane depozyty na Zenodo (183 z serii „Hourly Dataset") mogą mieć analogi w innych repozytoriach, które nie zostały tu policzone osobno. Sprawdziłem tylko typ „dataset" jako całość, nie każdą serię z osobna poza tą jedną.
- Raporty BIS, Fed, EBC w formie nie-working-paper (przemówienia, rozdziały raportów rocznych, biuletyny) nie są systematycznie indeksowane w OpenAlex. Kto chce pełnego obrazu produkcji banków centralnych na temat stablecoinów, musi przeszukać bezpośrednio bis.org, federalreserve.gov i ecb.europa.eu. Ten artykuł tego nie zrobił.
- Dane Messari, Galaxy Research i Artemis Analytics nie mają DOI i nie wchodzą do tego zbioru w żadnej formie. Ich analizy rynkowe (wolumen, TVL, przepływy on-chain) są cytowane w innych artykułach tej serii z bezpośrednich źródeł, nie przez ten artykuł.
- Nie sprawdziłem języka publikacji. Zbiór może być przekrzywiony w stronę literatury anglojęzycznej, bo OpenAlex silniej indeksuje czasopisma zachodnie: literatura chińska, koreańska i rosyjska o stablecoinach (część widoczna np. w tytułach o e-CNY) może być tu niedoreprezentowana względem realnej produkcji naukowej w tych krajach.

## Źródła

- OpenAlex API, zbiór 1710 prac 2023-2026 zawierających „stablecoin" w tytule lub abstrakcie, odczyt 05.09.2026.
- OpenAlex API, próbka 40 najczęściej cytowanych prac ze zbioru, odczyt 05.09.2026.
- OpenAlex API, rozkład prac wg roku i kanału publikacji, odczyt 05.09.2026.
- *Anatomy of a Run: The Terra Luna Crash*, National Bureau of Economic Research, 2023, DOI: 10.3386/w31160.
- *Silicon Valley Bank bankruptcy and Stablecoins stability*, International Review of Financial Analysis, 2023, DOI: 10.1016/j.irfa.2023.103001.
- *A Systematic Literature Review of Empirical Research on Stablecoins*, FinTech, 2023, DOI: 10.3390/fintech2010003.
- *10 years of stablecoins: Their impact, what we know, and future research directions*, Economics Letters, 2024, DOI: 10.1016/j.econlet.2024.111939.
- *From Par to Pressure: Liquidity, Redemptions, and Fire Sales with a Systemic Stablecoin*, SSRN, 2025, DOI: 10.2139/ssrn.5734369.
- *Narrow stablecoins: Redemption, runs, and risk*, The Quarterly Review of Economics and Finance, 2026, DOI: 10.1016/j.qref.2026.102143.
- *Public Information and Stablecoin Runs*, SSRN (BIS/Peterson Institute/University of Auckland), 2023, DOI: 10.2139/ssrn.4554248.
- *A systematic review of decentralized finance protocols*, International Journal of Intelligent Networks, 2023, DOI: 10.1016/j.ijin.2023.07.002.
- *Decentralization illusion in Decentralized Finance: Evidence from tokenized voting in MakerDAO polls*, Journal of Financial Stability, 2024, DOI: 10.1016/j.jfs.2024.101286.
- *Stablecoins: A Revolutionary Payment Technology with Financial Risks*, National Bureau of Economic Research, 2025, DOI: 10.3386/w34475.
- *Making Stablecoins Stable*, IMF Working Paper, 2026, DOI: 10.5089/9798229044349.001.
- *DeFi-ying the Fed? Monetary Policy Transmission to Stablecoin Rates*, SSRN (Banque de France/EBC/Université de Genève), 2023, DOI: 10.2139/ssrn.4673325.
- *Connectedness between central bank digital currency index, financial stability and digital assets*, Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 2024, DOI: 10.1016/j.intfin.2024.101981.
- Moduł 06 (peg-depeg) i moduł 07 (technologia) i moduł 10 (dystrybucja), baza wiedzy serii „Stablecoins: Past, Present and Future", stan na 04-05.09.2026, jako punkt odniesienia dla identyfikacji luk badawczych.