Backed Finance (xStocks)

W skrócie

Czym się zajmuje

Backed trzyma akcję, na przykład Tesli, u zewnętrznego licencjonowanego custodiana. Potem emituje token, w tym przypadku TSLAx, który odwzorowuje cenę akcji jeden do jednego. Prawnie token jest papierem wartościowym emitowanym przez Backed na podstawie szwajcarskiej ustawy o DLT, z prospektem zatwierdzonym przez FMA, regulatora finansowego Liechtensteinu. Posiadacz ma roszczenie wobec Backed, zabezpieczone akcją, a nie miejsce w rejestrze akcjonariuszy Tesli.

Rynek pierwotny to miejsce, gdzie nowe tokeny tworzy się i umarza bezpośrednio u emitenta. Rynek wtórny to miejsce, gdzie posiadacze handlują istniejącymi tokenami między sobą. Rynek pierwotny Backed jest otwarty tylko dla klientów profesjonalnych, z minimum 100 000 USD i KYC u emitenta. Wszyscy pozostali kupują i sprzedają na rynku wtórnym: na Krakenie, Bybicie i innych giełdach albo na giełdach na Solanie, takich jak Jupiter i Raydium. Backed nie obsługuje osób z USA ani z Wielkiej Brytanii.

xStocks wystartowały w czerwcu 2025, z Krakenem i Bybitem jako pierwszymi dystrybutorami. Gdy w grudniu 2025 Kraken ogłaszał przejęcie, podał, że łączny wolumen obrotu xStocks na giełdach i on-chain przekroczył 10 mld USD.

Czym się wyróżnia

xStocks to zwykłe tokeny, które może trzymać każdy, kto je kupi. W odróżnieniu od tokenów funduszy, takich jak BUIDL, nie mają listy dopuszczonych adresów dla posiadaczy na rynku wtórnym, więc swobodnie przechodzą między portfelami i trafiają do protokołów DeFi. Ta otwartość sprawiła, że szybko rozeszły się po giełdach i blockchainach i zasilają rynki kontraktów wieczystych (perpetual futures) i rynki pożyczkowe.

Ta konstrukcja stawia w środku jedną firmę. Backed jest emitentem, kontrahentem i jedynymi drzwiami do umorzenia dla każdej giełdy, która notuje xStocks. Chainlink prowadzi dla tokenów Backed kanał proof of reserve, dzięki któremu każdy może sprawdzić on-chain, że emitent raportuje posiadanie akcji.

Od przejęcia emitent należy do jednej z giełd, które go dystrybuują. Kraken mówi, że daje mu to kontrolę nad emisją, handlem i rozliczeniem we wszystkich jego produktach.

Gdzie pasuje

Tokenizowane akcje i Robinhood Chain porównuje xStocks z tokenami akcji Ondo i Robinhooda. Czym naprawdę jest tokenizowane aktywo ze świata realnego wyjaśnia, dlaczego token odwzorowujący cenę jest roszczeniem wobec emitenta, a nie akcją. Jak cena funduszu trafia na blockchain opisuje proof of reserve. RWA w DeFi śledzi tokeny akcji na rynkach pożyczkowych i rynkach kontraktów wieczystych. Powiązane profile: Ondo, Robinhood i Chainlink.

Ryzyka i otwarte pytania

Pośrednik może nie dostarczyć. W czerwcu 2026 kilka giełd musiało odwołać swoje oferty tokenizowanego SpaceX i zwrócić klientom ponad 1 mld USD zleceń, bo xStocks, ich wspólny emitent, nie zdobył przydziału w nadsubskrybowanej ofercie publicznej. Bez akcji bazowej token nie powstaje, bez względu na liczbę zleceń.

Posiadacze detaliczni nie mogą umorzyć tokenów. Zależą od płynności na giełdach i od animatorów rynku, którzy mogą umarzać u Backed. Jeśli rynek wtórny się przerzedzi, token może odjechać od ceny akcji.

Posiadacze dostają ekspozycję ekonomiczną, a nie prawa akcjonariusza. Głosowanie i bezpośrednie roszczenia wobec spółki zostają przy pozycji custodiana.

Struktura własności dokłada konflikt interesów. Emitent należy teraz do giełdy, która konkuruje z innymi platformami notującymi te same tokeny.

Co obserwować dalej

• Integracja z Krakenem: to, czy xStocks zostaną otwarte dla konkurencyjnych giełd po przejęciu, zdecyduje, czy pozostaną produktem branżowym, czy staną się produktem Krakena.
• Podejście SEC do tokenów akcji od stron trzecich: oświadczenie SEC ze stycznia 2026 oddziela tokenizowane papiery wartościowe emitowane przez samą spółkę od tokenów stron trzecich. Każda regulacja, która z tego wyniknie, wyznaczy zasięg produktów takich jak xStocks.
• Nowe blockchainy i rynki: Kraken planuje dodawać blockchainy i rynki, a każdy z nich sprawdza, ile emitent jest w stanie emitować i umarzać.
• Konkurencja ze strony akcji emitowanych przez spółki: spółki emitujące własne tokenizowane akcje usunęłyby potrzebę emitenta pośredniczącego.