Stablecoiny: przeszłość, teraźniejszość i przyszłośćCzęść 7 z 12
Stan rynku stablecoinów we wrześniu 2026
4 września 2026 w obiegu było około 311 mld USD w dolarowych stablecoinach. Ponad cztery piąte tej kwoty to dwa tokeny, a większość leży na dwóch blockchainach. Ten rozdział to datowana fotografia rynku: jak jest duży, kto emituje tokeny, gdzie one są, co trzyma każdy peg i jak czytać te liczby, żeby się na nich nie przejechać. Każda liczba ma tu datę, bo na tym rynku tabela starzeje się w kilka tygodni.
Czego się nauczysz
- Opiszesz wielkość rynku stablecoinów we wrześniu 2026 i wyjaśnisz, dlaczego w maju przestał rosnąć.
- Wymienisz emitentów największych tokenów i zmierzysz, jak skoncentrowany jest rynek.
- Wyjaśnisz, dlaczego większość stablecoinów jest na Ethereum i Tronie i dlaczego każdy z nich służy do czego innego.
- Podzielisz rynek według mechanizmu, który trzyma peg, i umieścisz na tej mapie stablecoiny niedolarowe.
- Odróżnisz podaż, użycie i velocity, gdy ktoś podaje „wielkość rynku stablecoinów”.
W tym artykule
Sześć lat wzrostu, potem plateau
Stablecoin to token na blockchainie, który ma być wart jedną jednostkę waluty, prawie zawsze jednego dolara amerykańskiego, bo ktoś jest gotów wymienić go na tego dolara. Pierwszy rozdział rozkłada tę obietnicę na części. Tu pytanie jest prostsze: ile takich tokenów istnieje.
Podaż (supply) to liczba tokenów w obiegu. W dolarowym stablecoinie podaż w tokenach i wartość w dolarach to ta sama liczba, więc analitycy używają zamiennie słów „podaż” i „kapitalizacja” (market cap). Standardowe publiczne źródło to DefiLlama, darmowy dashboard, który sumuje każdy śledzony token na każdym blockchainie.
W długim terminie to stroma krzywa. Według DefiLlama podaż dolarowych stablecoinów wynosiła około 4 mld USD w styczniu 2020 i około 150 mld USD w grudniu 2021. Wzrost zatrzymał się po upadku algorytmicznego TerraUSD w maju 2022 i po panice wokół USDC przy Silicon Valley Bank w marcu 2023 (oba epizody opisuje rozdział o historii), a potem ruszył dalej.
Rekord padł 17 maja 2026: dzienny wykres DefiLlama pokazał niecałe 321 mld USD. 4 września 2026 było to około 311 mld USD, czyli mniej więcej 3% mniej. Procentowo to niewiele. Uwagę zwraca co innego: spadek przyszedł bez żadnego krachu. Żaden emitent nie upadł, żaden duży token nie stracił pegu.
Gdy spojrzeć na poszczególne tokeny, kształt tego plateau jest wyraźny. Dwaj liderzy, USDT i USDC, w 2026 prawie się nie ruszyli: każdy był w granicach około 2% od poziomu z początku roku. Skurczyły się tokeny, które ludzie trzymali dla wypłaty. USDe, którego posiadacze zarabiają na transakcji na instrumentach pochodnych, stracił około jednej trzeciej, a PYUSD od PayPala, z nagrodą w programie lojalnościowym, około jednej szóstej.
Popularne wyjaśnienie mówi, że pieniądze przeszły do tokenizowanych funduszy obligacji skarbowych USA, które w 2026 szybko rosły. Skala się nie zgadza. Od majowego szczytu podaż stablecoinów spadła o mniej więcej 10 mld USD, a cała kategoria tokenizowanych obligacji skarbowych urosła między majem a sierpniem o mniej niż 1 mld USD, według rwa.xyz. Część pieniędzy mogła tak się przenieść, ale to nie może być główna przyczyna.
Kto emituje dolary
Emitent to firma lub protokół, który tworzy token i jest winien posiadaczowi obiecane umorzenie. Garstka emitentów odpowiada za prawie całą podaż. Na szczycie ranking od lat jest stabilny, niżej ciągle się zmienia.
| Token | Emitent | Podaż, 4 wrz 2026 | Udział w podaży stablecoinów dolarowych |
|---|---|---|---|
| USDT | Tether | 183,3 mld USD | 58,9% |
| USDC | Circle | 74,5 mld USD | 23,9% |
| USDS | Sky (dawniej MakerDAO) | 6,6 mld USD | 2,1% |
| USDe | Ethena | 4,3 mld USD | 1,4% |
| USD1 | World Liberty Financial, BitGo jako custodian | 4,2 mld USD | 1,4% |
| USDG | Paxos, dla Global Dollar Network | 3,2 mld USD | 1,0% |
| PYUSD | Paxos, dla PayPala | 3,0 mld USD | 1,0% |
| RLUSD | Ripple | 2,4 mld USD | 0,8% |
| Cała reszta | Kilkaset tokenów | około 30 mld USD | około 9,5% |
Źródło: DefiLlama, odczyt z 4 września 2026. Udziały liczone od 311,2 mld USD podaży powiązanej z dolarem. „Cała reszta” obejmuje starszy token DAI od Sky i tokenizowane fundusze obligacji skarbowych, które DefiLlama pokazuje obok stablecoinów.
Rzucają się w oczy trzy rzeczy. Po pierwsze, Tether i Circle mają razem około 83% rynku. Po drugie, większość nazw pod nimi ma mniej niż trzy lata: USDG wystartował w listopadzie 2024, RLUSD w grudniu 2024, a USD1 w marcu 2025. Po trzecie, dwa z nich, USDG i PYUSD, pochodzą od tego samego emitenta. Paxos wynajmuje swoją licencję i zarządzanie rezerwą firmom, które chcą mieć własnego dolara pod swoją marką.
Koncentracja rynku mówi, jaką część rynku mają najwięksi gracze. Ekonomiści mierzą ją wskaźnikiem Herfindahla-Hirschmana (HHI): podnosi się procentowy udział każdej firmy do kwadratu i sumuje wyniki, więc monopol daje 10 000. Amerykańskie urzędy antymonopolowe uznają wynik powyżej 1800 za wysoką koncentrację. Według odczytu z 4 września rynek dolarowych stablecoinów miał około 4059, ponad dwa razy więcej niż ten próg.
Gdzie są tokeny
Stablecoin jest emitowany na jednym lub kilku blockchainach, czyli wspólnych rejestrach, które zapisują, kto ma jakie tokeny. Ten sam emitent może natywnie mintować (mint, czyli tworzyć nowe tokeny) USDC na Ethereum, Solanie, Base i wielu innych sieciach, a saldo na każdym blockchainie liczy się osobno. Rozdział o blockchainach wyjaśnia, jak tokeny przechodzą między nimi. Poniżej fotografia.
4 września 2026 na Ethereum było około 48% wszystkich stablecoinów, a na Tronie około 31%, według DefiLlama. Za tymi dwiema liczbami stoją dwa różne biznesy. Na Ethereum stablecoiny służą jako zabezpieczenie w protokołach pożyczkowych, jako rezerwa instytucji i jako baza dla tokenizowanych funduszy. Na Tronie ludzie wysyłają sobie USDT. CoinDesk Research ustalił w lipcu 2026, że 93% wolumenu transferów stablecoinów na Tronie to przelewy między osobami (P2P), najwięcej ze wszystkich śledzonych blockchainów.
Tron to też prawie wyłącznie jeden token. Około 98% jego podaży stablecoinów to USDT i ma on więcej USDT niż Ethereum: około 50% całego USDT wobec około 40% na Ethereum. Hyperliquid, blockchain zbudowany do handlu kontraktami perpetual, jest lustrzanym odbiciem: około 7 mld USD w stablecoinach, prawie w całości USDC, używanych jako depozyt zabezpieczający (margin) pod handel.
Co trzyma każdy peg
Peg to docelowa cena, zwykle 1,00 USD. Mechanizm, który jej broni, to najbardziej użyteczny sposób na podział stablecoinów. Rozdział o pegach omawia dokładnie pięć konstrukcji. DefiLlama stosuje prostszy podział na trzy koszyki, a nawet on pokazuje, jak nierówny jest ten rynek.
| Koszyk DefiLlama | Śledzone tokeny | Podaż, 4 wrz 2026 | Typowe przykłady |
|---|---|---|---|
| Pokryte walutą fiat | 90 | 285,0 mld USD | USDT, USDC, USD1, USDG, PYUSD, RLUSD |
| Pokryte krypto | 221 | 25,5 mld USD | USDS, DAI, USDe, GHO, crvUSD |
| Algorytmiczne | 23 | 0,7 mld USD | małe, głównie eksperymentalne tokeny |
Źródło: DefiLlama, odczyt z 4 września 2026.
Stablecoiny pokryte walutą fiat trzymają gotówkę, bony skarbowe USA i podobne bezpieczne aktywa w firmie i pozwalają zweryfikowanym klientom wymieniać tokeny na dolary. To około 91% podaży. Stablecoiny pokryte krypto powstają pod depozyt innych kryptoaktywów, zwykle wartych więcej niż wyemitowane stablecoiny. Stablecoiny algorytmiczne nie mają zewnętrznej rezerwy i opierają się na drugim tokenie, który ma przyjmować straty. Po tym, jak TerraUSD spadł w maju 2022 z około 18 mld USD prawie do zera, ta kategoria już się nie podniosła.
Koszyk „pokryte krypto” miesza bardzo różne maszyny. USDS od Sky zabezpiecza swoje dolary mieszanką pożyczek krypto i tokenizowanych aktywów realnych. USDe od Etheny trzyma krypto i jednocześnie otwiera krótką pozycję na tę samą kwotę na rynku kontraktów terminowych. To zabezpieczenie delta-neutralne (delta-neutral hedge), którego wartość stoi w miejscu, dopóki hedge działa. Oba tokeny trafiają do jednego koszyka DefiLlama, ale psują się na różne sposoby, dlatego ten kurs omawia je osobno.
W głównej sumie są też rzeczy, które w ścisłym sensie stablecoinami nie są. DefiLlama pokazuje tokenizowane fundusze rynku pieniężnego i fundusze obligacji skarbowych, takie jak BUIDL od BlackRocka, USYC od Circle czy USDY od Ondo. Cena ich jednostki rośnie wraz z narosłymi odsetkami, zamiast stać na 1,00 USD. 4 września 2026 tokeny notowane poza przedziałem 0,98–1,02 USD były warte około 6,7 mld USD. Ta grupa obejmuje też tokeny euro wyceniane w dolarach. Obrazu na szczycie to nie zmienia, ale tłumaczy część rozbieżności między agregatorami. Same fundusze należą do kursu o RWA, który zaczyna się od rozdziału czym jest tokenizowane aktywo realne.
Poza dolarem
Stablecoiny w innych walutach istnieją, ale są malutkie. 4 września 2026 około 99,7% całej podaży stablecoinów było powiązane z dolarem amerykańskim, według DefiLlama. Kiedy 24 września 2026 ponownie przejrzałem listę DefiLlama, wszystkie niedolarowe stablecoiny razem dawały około 1 mld USD.
Prawie całą tę resztę stanowi euro. Największym tokenem w euro był EURC od Circle, około 0,5 mld USD. Za nim był EURCV od Société Générale-FORGE, jedynego dużego europejskiego banku, który emituje własnego publicznego stablecoina. Tokeny we frankach szwajcarskich, funtach i dolarach singapurskich miały po kilkadziesiąt milionów. Pierwszy regulowany stablecoin w jenach, JPYC, wystartował 27 października 2025, ale na publicznych dashboardach wciąż jest bardzo mały.
Przyczyną nie jest brak regulacji. Unijne rozporządzenie Markets in Crypto-Assets (MiCA) dało licencje ponad dwudziestu emitentom tokenów e-pieniądza (e-money tokens). Tak MiCA nazywa stablecoina pokrytego jeden do jednego jedną walutą, a wiele z nich jest w euro. Tokenom w euro brakuje popytu. Poza strefą euro niewielu ludzi chce trzymać euro na blockchainie, a popyt na cyfrowe dolary płynie od traderów, eksporterów i oszczędzających z całego świata. Rozdział o regulacjach opisuje, jak MiCA i amerykański GENIUS Act decydują o tym, kto może emitować.
Jak czytać te liczby
Podaż to liczba, którą wszyscy cytują, a odpowiada ona tylko na jedno pytanie: ile istnieje dolarowych tokenów. Dwie inne miary są równie ważne i opowiadają co innego.
Użycie to wartość, która przepływa między ludźmi i firmami. Brutto wolumen transferów on-chain stablecoinów wyniósł w 2025 około 33–35 bln USD, według Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) oraz Visy z Artemis. Większość tego to giełdy, boty handlowe i portfele przesyłające pieniądze samym sobie. McKinsey i Artemis oszacowali płatności za towary, usługi i wynagrodzenia w 2025 na około 390 mld USD. Rozdział o płatnościach pokazuje, jak pierwsza liczba kurczy się do drugiej.
Velocity (szybkość obiegu) mówi, ile razy typowy token zmienia właściciela w danym okresie: wolumen transferów podzielony przez podaż. Odróżnia token, który leży w sejfie, od tokena, który pracuje. Do zobaczenia rozrzutu wystarczy zgrubna arytmetyka na powyższych liczbach.
| Miara | Przybliżona wartość za 2025 | Co mówi |
|---|---|---|
| Transfery brutto ÷ podaż | około 100 razy w roku | Tokeny ciągle się przemieszczają, głównie w instalacjach giełd i handlu |
| Płatności ÷ podaż | około raz w roku | Płatności między różnymi stronami to wciąż cienki wycinek |
| USDT na Tronie, transfery ÷ podaż | około 80 razy w roku | Blockchain P2P szybko obraca swoimi tokenami |
Arytmetyka autora na danych BIS, Visa/Artemis, McKinsey/Artemis i Messari za 2025, przy podaży przyjętej na około 300 mld USD łącznie i poniżej 100 mld USD USDT na Tronie. Tylko rzędy wielkości.
Trzy miary odpowiadają na trzy pytania. Podaż mówi, ile jest zaufania do emitentów, bo każdy token to roszczenie, które ktoś zdecydował się trzymać. Użycie mówi, ile aktywności gospodarczej niosą tokeny. Velocity mówi, czy token to pieniądz w ruchu, czy pieniądz zaparkowany. Token może prowadzić w jednej mierze i odstawać w pozostałych: tokenizowane fundusze obligacji skarbowych szybko rosły w 2026, ale prawie się nie ruszają, a USDT na Tronie jest skromny na tle całego rynku, za to ciągle krąży.
Co obserwować dalej
- Nowy rekord podaży powyżej szczytu z maja 2026: pokazałby, że plateau było tylko przerwą. Dalszy spadek bez krachu pokazałby, że część wzrostu z 2025 to był popyt kupiony wypłatami, który już odszedł.
- Udział dwóch największych tokenów: jeśli USDT i USDC spadną razem wyraźnie poniżej 80%, nowsi emitenci (USDG, USD1, RLUSD) zdobywają realną dystrybucję. Jeśli udział wróci w okolice 90%, wygrywa skala.
- Stopy procentowe w USA: przychody emitentów i wypłaty z tokenów przynoszących zysk idą za krótkimi stopami, więc każda obniżka zmienia to, które tokeny ludzie zatrzymują.
- Udział Trona w USDT: pokazuje, czy dolary przesyłane między osobami nadal wybierają najtańszy niezawodny blockchain, czy przenoszą się na nowsze sieci nastawione na płatności.
- Podaż stablecoinów w euro powyżej kilku mld USD: byłby to pierwszy znak, że licencje MiCA zamieniają się w popyt.
Najważniejsze wnioski
- Rynek stablecoinów to rynek dolara: prawie cała podaż jest powiązana z dolarem amerykańskim, a tokeny niedolarowe to błąd zaokrąglenia.
- Podaż osiągnęła szczyt w maju 2026 i spadła bez krachu. Spadek wziął się z tokenów trzymanych dla wypłaty, a dwa wiodące tokeny utrzymały poziom.
- Rynek jest silnie skoncentrowany według każdej standardowej miary. Tether i Circle mają około czterech piątych, a większość pretendentów ma mniej niż trzy lata.
- Ethereum i Tron mają większość stablecoinów, ale do różnych zadań: Ethereum do zabezpieczeń i dla instytucji, Tron do przesyłania USDT między ludźmi.
- Dominują tokeny pokryte walutą fiat, a kategorie agregatorów, takie jak „pokryte krypto”, potrafią ukryć pod jedną etykietą bardzo różne mechanizmy.
- Przy każdej głośnej liczbie sprawdzaj mianownik i datę, bo agregatory liczą różne zestawy tokenów.
- Podaż, użycie i velocity odpowiadają na różne pytania, a poważna analiza rynku korzysta ze wszystkich trzech.
Słownik
- Podaż (supply)
- liczba tokenów w obiegu. W dolarowym stablecoinie równa się wartości w dolarach, więc nazywa się ją też kapitalizacją (market cap).
- Emitent (issuer)
- firma lub protokół, który tworzy stablecoina i jest winien posiadaczom obiecane umorzenie.
- Wskaźnik Herfindahla-Hirschmana (HHI)
- miara koncentracji, w której podnosi się procentowy udział każdej firmy do kwadratu i sumuje wyniki; 10 000 oznacza monopol.
- Stablecoin pokryty walutą fiat (fiat-backed)
- token zabezpieczony gotówką i bezpiecznymi krótkoterminowymi aktywami, które trzyma firma, np. USDT lub USDC.
- Stablecoin pokryty krypto (crypto-backed)
- token tworzony pod depozyt innych kryptoaktywów, np. DAI lub USDS.
- Zabezpieczenie delta-neutralne (delta-neutral hedge)
- posiadanie aktywa i krótka pozycja na tę samą kwotę, tak że zmiany ceny się znoszą; na tym opiera się USDe od Etheny.
- Token e-pieniądza (e-money token)
- unijny termin prawny na stablecoina pokrytego jeden do jednego jedną oficjalną walutą.
- Velocity (szybkość obiegu)
- ile razy token zmienia właściciela w danym okresie, liczone jako wolumen transferów podzielony przez podaż.
Dalej
- Na czym zarabiają emitenci stablecoinów: dlaczego przychody liderów idą za stopami procentowymi.
- Gdzie stablecoiny są naprawdę używane: lejek od 35 bln USD transferów do realnych płatności.
- Na jakich blockchainach żyją stablecoiny i kto je dystrybuuje: Tron, Ethereum i walka o dystrybucję.
- Tether i Circle: profile dwóch emitentów, którzy mają większość rynku.
- 🟢 DefiLlama, dashboard stablecoinów, https://defillama.com/stablecoins
- 🟢 DefiLlama, stablecoiny według blockchainów, https://defillama.com/stablecoins/chains
Źródła
🟢 pierwotne · 🟡 wtórne wiarygodne · 🔴 trzeciorzędne (nie służą do cytowania liczb)
- 🟢 DefiLlama, podaż stablecoinów według tokenów, blockchainów i mechanizmu pegu, odczyt z 4 września 2026 i 10 września 2026, https://defillama.com/stablecoins
- 🟢 DefiLlama, historyczny wykres podaży stablecoinów, odczyt z 10 września 2026, https://stablecoins.llama.fi/stablecoincharts/all
- 🟢 Odczyt API stablecoinów DefiLlama przez autora, pegi niedolarowe, 24 września 2026, https://stablecoins.llama.fi/stablecoins
- 🟢 US Department of Justice i Federal Trade Commission, "Merger Guidelines", 18 grudnia 2023, https://www.justice.gov/atr/2023-merger-guidelines
- 🟡 StableCoin.com, strona kapitalizacji rynku stablecoinów, odczyt z 10 września 2026, https://stablecoin.com/market-cap/
- 🟡 CoinDesk Research, "Tron Network Q2 2026", 21 lipca 2026
- 🟡 rwa.xyz, dashboard tokenizowanych obligacji skarbowych USA, maj–sierpień 2026, https://app.rwa.xyz/treasuries
- 🟢 Bank for International Settlements, Pablo Hernández de Cos, "Stablecoins: framing the debate", kwiecień 2026, https://www.bis.org
- 🟡 McKinsey & Company i Artemis Analytics, "Stablecoins find their niche", luty 2026
- 🟡 Visa i Artemis, dashboard Visa Onchain Analytics, 2026, https://visaonchainanalytics.com
- 🟡 Messari, "2025 Stablecoin Year-End Report", 7 stycznia 2026
- 🟢 Société Générale-FORGE, dashboard EURCV, odczyt z 10 września 2026, https://www.sgforge.com
- 🟢 Paxos, strony produktów USDG i PYUSD, odczyt z 10 września 2026, https://paxos.com
- 🟢 Ripple, strona produktu RLUSD, odczyt z 10 września 2026, https://ripple.com/solutions/stablecoin/
Wszystkie części serii „Stablecoiny: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość” →